Od grudnia 2024 r. przedsiębiorcy złożyli w ZUS ponad 3,4 mln wniosków o wakacje składkowe, a w ich kieszeniach zostało blisko 4,5 mld zł. To jedna z niewielu ulg, która działa prosto: raz w roku wybierasz miesiąc, w którym nie płacisz składek społecznych, a państwo opłaca je za Ciebie. Problem w tym, że wniosek składa się z wyprzedzeniem, a limit nie przechodzi na następny rok. Kto jeszcze nie skorzystał w 2026 r., ma na to dwa ostatnie okna.
Na czym to polega
Przez jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym nie płacisz składki emerytalnej, rentowej, wypadkowej, dobrowolnej chorobowej oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Te składki finansuje budżet państwa, więc z punktu widzenia ZUS nie masz przerwy w ubezpieczeniu: miesiąc liczy się do stażu, a na koncie emerytalnym pojawia się składka.
Nie dotyczy to składki zdrowotnej. Tę płacisz normalnie, w zwykłym terminie, i to jest najczęstszy błąd: kto w miesiącu wakacji nie zapłaci nic, ma zaległość ze zdrowotnej i odsetki.
Ile to daje — brutto i po podatku
Oszczędność zależy od tego, na jakim ZUS-ie jesteś. W 2026 r. składki społeczne wynoszą miesięcznie 1 926,76 zł przy pełnym ZUS-ie (z chorobową i Funduszem Pracy) i 456,18 zł przy preferencyjnym. Przy Małym ZUS Plus kwota leży gdzieś pomiędzy, w zależności od Twojej podstawy.
To jednak nie jest kwota, która zostanie Ci w kieszeni. Składki społeczne zwykle odliczasz od dochodu albo przychodu, a składek, których nie zapłaciłeś, odliczyć nie możesz. Na skali i liniowym rośnie też składka zdrowotna, bo jest liczona od dochodu. Realny zysk wygląda tak:
| Forma opodatkowania | Pełny ZUS | Preferencyjny ZUS |
|---|---|---|
| Składki, których nie płacisz | 1 927 zł | 456 zł |
| Skala, próg 12% | ok. 1 520 zł | ok. 360 zł |
| Skala, próg 32% | ok. 1 140 zł | — |
| Podatek liniowy 19% | ok. 1 470 zł | ok. 350 zł |
| Ryczałt 12% | ok. 1 700 zł | ok. 400 zł |
| Ryczałt 8,5% | ok. 1 760 zł | ok. 420 zł |
Kwoty są przybliżone i nie uwzględniają efektów drugiego rzędu, na przykład odliczenia części zdrowotnej na liniowym czy ryczałcie. Rząd wielkości się jednak zgadza: przy pełnym ZUS-ie to półtora tysiąca złotych za jeden wniosek wypełniony w kwadrans.
Kto może skorzystać
Warunki są cztery i większość jednoosobowych firm spełnia je bez wysiłku.
Po pierwsze, w miesiącu przed złożeniem wniosku byłeś zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego z tytułu działalności, choćby przez jeden dzień. Po drugie, w tym samym miesiącu zgłaszałeś do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób, licząc z sobą. Po trzecie, w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat Twój przychód nie przekroczył 2 mln euro. Po czwarte, nie świadczysz usług byłemu pracodawcy w zakresie tego, co robiłeś u niego na etacie w tym albo w poprzednim roku.
Wakacje są pomocą de minimis, więc wliczają się do limitu 300 tys. euro na trzy lata. Dla typowej JDG to bez znaczenia, ale jeśli dostałeś w ostatnich latach dotację z urzędu pracy albo inne wsparcie publiczne, warto to policzyć.
Kto nie skorzysta: osoby na uldze na start, bo przez pierwsze pół roku i tak nie płacą składek społecznych. Wakacje przysługują dopiero po jej zakończeniu, także na preferencyjnym ZUS-ie i Małym ZUS Plus.
Terminy: dwa ostatnie okna w 2026
Wniosek RWS składasz przez PUE ZUS (eZUS) w miesiącu poprzedzającym miesiąc wakacji. Nie wcześniej i nie później: wniosek złożony za wcześnie albo za późno ZUS pozostawia bez rozpatrzenia.
Zostały więc dwie możliwości. Wniosek złożony do 31 października daje wakacje w listopadzie. Wniosek złożony w listopadzie daje wakacje w grudniu. Wniosek złożony w grudniu dotyczy już stycznia 2027 r. i zużywa limit na przyszły rok, a tegoroczny przepada.
Od końca czerwca obowiązuje nowa wersja formularza RWS (3.0), ze zmienioną częścią o pomocy de minimis. W PUE wybierasz po prostu aktualny formularz.
Na co uważać
Zdrowotna dalej obowiązuje. Warto to powtórzyć, bo to główne źródło zaległości po wakacjach.
Chorobowe. Państwo opłaci dobrowolną składkę chorobową tylko wtedy, gdy podlegałeś temu ubezpieczeniu już w miesiącu przed złożeniem wniosku. Kto dołączy do chorobowego w miesiącu wniosku, w miesiącu wakacji ma je bez finansowania.
Wysoka podstawa. Jeśli płacisz składki od podstawy wyższej niż minimalna, państwo sfinansuje je tylko od najniższej, a różnicy nie dopłacisz. Na emeryturze to niewielka strata; przy zasiłku chorobowym albo macierzyńskim liczonym z najbliższych miesięcy może mieć znaczenie, więc jeśli planujesz takie świadczenie, porozmawiaj z księgową przed złożeniem wniosku.
Rozliczenie za miesiąc wakacji. Deklaracja za ten miesiąc idzie do ZUS normalnie, tylko ze składkami oznaczonymi jako finansowane z budżetu. Jeśli rozliczasz się sam, sprawdź, czy Twój program to obsługuje.
Działalność nie musi być zawieszona. W miesiącu wakacji pracujesz i fakturujesz jak zwykle. To nie jest zawieszenie, tylko zwolnienie z płacenia składek.
Co dalej
Jeśli w tym roku jeszcze nie korzystałeś z wakacji składkowych, wybierz teraz: listopad (wniosek do końca października) albo grudzień (wniosek w listopadzie). Złożenie wniosku przez PUE ZUS zajmuje kilkanaście minut, a przy pełnym ZUS-ie to półtora tysiąca złotych.
W Betaxo pilnujemy tego za klientów: przypominamy o wakacjach składkowych, zanim minie termin, sprawdzamy warunki, liczymy realny zysk przy Twojej formie opodatkowania i poprawnie rozliczamy miesiąc wakacji w ZUS. Napisz do nas: kontakt@betaxo.pl, 537 702 402, albo zostaw numer w formularzu na stronie głównej.
Stan prawny: 9 października 2026 r. Kwoty składek na 2026 r.; od stycznia 2027 r. wzrosną. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej.